-- Adversting 9 REKLAM ALANI --

-- Adversting 10 --

Geçmişten Günümüze

22:14:16 | 2022-11-10
Dilruba Yılmaz
Dilruba Yılmaz      [email protected]

 

İnsan, varlığını tek başına sürdüremeyen ve toplum içinde yaşamak zorunda olan sosyal bir varlıktır. Toplumda yaşamak ise bazı kuralların belirlenmesini ve onlara uyulmasını zorunlu kılar. Bu kurallara yasa ya da kanun adı verilir. Günümüzde pek çok alanda kanunlar vardır. Tarihte bilinen ilk yazılı Kanun ise Milattan Önce 1760 yılında Mezopotamya' da ortaya çıkmış olan " Hammurabi Kanunları" dır. Yazı ilk defa MÖ 4 bin yılının sonlarında Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır. Resim yazısı ile başlamış zamanla ideografik yazı şekli ortaya çıkmıştır. İlk olarak çivi yazısı sistemi ile ve Sümerce olarak başlamıştır.

Geniş anlamda anayasa, devletin çeşitli kurumlarına ilişkin görev, yetki ve işlevleri ortaya koyan, bunlar arasındaki ilişkiyi düzenleyen ve devletle birey arasındaki ilişkiyi tarif eden, yazılı ve yazılı olmayan kurallar bütünüdür. Kısaca anayasa kişilerin temel haklarını ve özgürlüklerini koruyan güvence altına alan belge durumundadır. Yazılı anayasalar kanunlaştırılmış iken, yazılı olmayan anayasalar teamüle dayalıdır. Anayasaların şekil yönünden bu ayrımına karşın günümüzde devletlerin çoğunluğu anayasal düzeyde temel yazılı belgelere sahiptir. İlk yazılı anayasa örneklerine 18’inci yüzyıl sonlarında rastlanmaktadır: 1787 ABD Anayasası, 1791 Fransa ve Polonya Anayasaları. Yazılı anayasaların aksine, yazılı olmayan anayasalar ile devletin kuruluş ve işleyiş esaslarının yanında hak ve özgürlüklerin anayasa ya da başka bir hukuki metin altında tek bir belgede toplanmamış olması ifade edilmektedir. Örneğin tek bir metin halinde anayasası olmamasına karşın İngiltere’de Parlamento tarafından çıkarılan çeşitli kanunlar, mahkeme içtihatları, gelenek ve uygulamalar, bir arada İngiliz Anayasası olarak adlandırılmaktadır. (1)

Türkiye’deki anayasal sürece baktığımızda 1876 Anayasası, 1921 Anayasası, 1924 Anayasası, 1961 Anayasası ve halen yürürlükte bulunan 1982 Anayasası karşımıza çıkmaktadır.

23 Nisan 1920 ‘de TBMM kurulmuş, 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmıştır. 29 Ekim 1923 günü 1921 Anayasa’sının bazı maddeleri değiştirilerek “Türkiye Devleti’nin yönetim biçimi cumhuriyettir.” ifadesi eklenmiştir. Böylelikle cumhuriyet resmen ilan edilmiştir. 1926 yılında Medeni Kanun kabul edilmiştir. 1926 yılında kadınlara seçme ve seçilme hakkının da getirilmesiyle kadınların da siyasi hayatta etkin olması sağlanmıştır. Öncelikle 3 Nisan 1930’da kadınlara belediye seçimlerinde oy kullanma hakkı verilmiş, 1933 yılında ise kadınların muhtarlığa ve ihtiyar heyetine seçilebilmek için seçimlere girmesi sağlanmıştır. Birçok Avrupa ülkesinden önce, 1934 yılında kadınlara parlamentoda vekil olabilme hakkı da tanınmıştır.

Kasım ayının gelmesi ile birlikte hepimiz 10 Kasım’ı bekleriz.

10 Kasım Atatürk’ü anma günün de ben de Atatürk’e teşekkürü borç bilirim.

 

-- Adversting 6 REKLAM ALANI --




ETİKET :   yazar-dilruba-yilmaz-gecmisten-gunumuze-makalesi-bengises-gazetesi-balikesir

Tümü